DMCA, DSA και η Οδηγία e-Commerce σε σύγκριση

Αυτοί οι τρεις όροι χρησιμοποιούνται στην καθημερινή γλώσσα σαν να είναι συνώνυμοι, όμως δεν είναι καθόλου. Έχουν διαφορετικές αφορμές, διαφορετικούς αποδέκτες και — αυτό που μετράει περισσότερο — διαφορετικό εδαφικό πεδίο εφαρμογής. Πρόκειται για αναφορά και όχι για επιχειρηματολογία· δεν αποτελεί νομική συμβουλή, και όπου εκκρεμεί πραγματική διαφορά χρειάζεστε δικηγόρο στη σχετική χώρα και όχι μια ιστοσελίδα.

Τα τρία μέσα, σε σύγκριση

Σύγκριση των τριών μέσων

Μέσο	Προέλευση	Δεσμεύει πάροχο στο εξωτερικό	Τι πραγματικά κάνει
DMCA — 17 U.S.C. § 512	Ηνωμένες Πολιτείες	Όχι	Δημιουργεί απαλλαγή ευθύνης, υπό τον όρο λειτουργίας συστήματος notice-and-takedown. Εσωτερικό δίκαιο, όχι διεθνής συνθήκη, χωρίς μηχανισμό αφαίρεσης με εξωεδαφική ισχύ.
Οδηγία e-Commerce 2000/31/ΕΚ	Ευρωπαϊκή Ένωση	Όχι	Εξαρτά την απαλλαγή ευθύνης από την άμεση ενέργεια μόλις υπάρξει γνώση. Εφαρμόζεται σε υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας εγκατεστημένες σε κράτος μέλος.
Digital Services Act (ΕΕ) 2022/2065	Ευρωπαϊκή Ένωση	Ενίοτε	Προσθέτει μηχανισμούς ειδοποίησης, προθεσμίες και αξιόπιστους σημειωτές. Καλύπτει διαμεσολαβητές που προσφέρουν υπηρεσίες στην Ένωση, κριτήριο ευρύτερο από αυτό της εγκατάστασης.

DMCA — 17 U.S.C. § 512

Το πιο παρεξηγημένο από τα τρία, κυρίως επειδή το όνομά του χρησιμοποιείται σαν ρήμα. Το Section 512 δεν διατάζει κανέναν να αφαιρέσει τίποτα. Προσφέρει στους παρόχους απαλλαγή ευθύνης (safe harbour) από τη χρηματική ευθύνη για τις παραβιάσεις των χρηστών τους, και εξαρτά αυτή την απαλλαγή από αρκετές προϋποθέσεις — μεταξύ άλλων τον ορισμό αντιπροσώπου, την άμεση απάντηση σε δεόντως διατυπωμένες ειδοποιήσεις, και τον τερματισμό λογαριασμού επανειλημμένων παραβατών σε κατάλληλες περιπτώσεις.

Η πρακτική συνέπεια είναι κίνητρο και όχι εντολή. Ένας αμερικανικός πάροχος που αγνοεί μια ειδοποίηση δεν διαπράττει αδίκημα αγνοώντας την· χάνει μια υπεράσπιση που θα ήθελε πολύ να διατηρήσει. Επειδή αυτή η υπεράσπιση αξίζει περισσότερο από κάθε μεμονωμένο πελάτη, η ορθολογική επιλογή είναι πάντα η αφαίρεση πρώτα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η αφαίρεση εκεί φαίνεται αυτόματη: το σύστημα είναι σχεδιασμένο ώστε αυτή να είναι η φθηνότερη επιλογή.

Η αντι-ειδοποίηση βάσει του § 512(g) υπάρχει για να αποκαταστήσει υλικό που έχει αφαιρεθεί. Όπου δεν έχει αφαιρεθεί τίποτα, δεν υπάρχει τίποτα να αντικρουστεί — για τον λόγο αυτό οι πάροχοι εκτός Ηνωμένων Πολιτειών γενικά δεν διαθέτουν διαδικασία αντι-ειδοποίησης. Θα ήταν μια διαδικασία χωρίς αντικείμενο.

Η Οδηγία e-Commerce

Η Οδηγία 2000/31/ΕΚ παρέχει στις υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας μια υπό όρους προστασία από ευθύνη: ένας πάροχος δεν ευθύνεται για αποθηκευμένες πληροφορίες, εφόσον δεν έχει πραγματική γνώση της παρανομίας και, μόλις αποκτήσει τέτοια γνώση, ενεργεί ταχέως ώστε να αφαιρέσει ή να καταστήσει απρόσιτη την πρόσβαση.

Δύο λέξεις βαστούν όλο το κείμενο. Η λέξη εγκατεστημένος ορίζει σε ποιον εφαρμόζεται η Οδηγία — έναν πάροχο με μόνιμη εγκατάσταση σε κράτος μέλος, ο οποίος ασκεί εκεί οικονομική δραστηριότητα. Και η λέξη ταχέως παραμένει σκόπιμα χωρίς ορισμό, κάτι που στην πράξη σημαίνει «αρκετά γρήγορα ώστε ένα δικαστήριο να μην αμφισβητήσει την ενέργειά σας» — που στην πράξη σημαίνει πολύ γρήγορα.

Η Οδηγία δεν προβλέπει συγκεκριμένη μορφή για την ειδοποίηση, κάτι που εκπλήσσει πολλούς. Η γνώση μπορεί να προκύψει με οποιονδήποτε τρόπο. Ακριβώς για τον λόγο αυτό οι πάροχοι εντός της Ένωσης αντιμετωπίζουν σχεδόν κάθε αξιόπιστο μήνυμα ως γνώση: μόλις αποκτηθεί επίγνωση, ο χρόνος τρέχει, και η ασφαλέστερη ανάγνωση μιας απροσδιόριστης προθεσμίας είναι «τώρα».

Ο Digital Services Act

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2065 δεν αντικαθιστά το καθεστώς ευθύνης· προσθέτει διαδικασία πάνω σε αυτό. Για τους παρόχους φιλοξενίας εισάγει έναν υποχρεωτικό μηχανισμό ειδοποίησης και ενέργειας, υποχρέωση αιτιολόγησης των αποφάσεων, κατά προτεραιότητα εξέταση για τους αξιόπιστους σημειωτές, και — για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες — μια σειρά υποχρεώσεων που δεν ισχύουν καθόλου για τους συνήθεις παρόχους.

Το κριτήριο πεδίου εφαρμογής είναι η σημαντική αλλαγή. Ο DSA καλύπτει υπηρεσίες διαμεσολάβησης που προσφέρονται σε αποδέκτες εντός της Ένωσης, ανεξαρτήτως του πού είναι εγκατεστημένος ο πάροχος, και υποχρεώνει τους παρόχους εκτός Ένωσης που πληρούν αυτό το κριτήριο να ορίσουν νόμιμο εκπρόσωπο εντός αυτής. Πρόκειται για ευρύτερο κριτήριο σύνδεσης από το κριτήριο εγκατάστασης της Οδηγίας.

Το αν καλύπτεται συγκεκριμένος πάροχος εξαρτάται από το αν προσφέρει υπηρεσίες στην Ένωση, κάτι που, κατά τους ίδιους τους όρους του Κανονισμού, προϋποθέτει ουσιαστική σύνδεση με την Ένωση — όπως εγκατάσταση, σημαντικός αριθμός αποδεκτών εκεί, ή δραστηριότητες στοχευμένες σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Ένας πάροχος χωρίς εγκατάσταση, χωρίς στόχευση και χωρίς προσφορά ειδικά προσαρμοσμένη στην Ένωση βρίσκεται εκτός πεδίου· ένας πάροχος που διαφημίζεται στις γλώσσες των κρατών μελών και τιμολογεί σε ευρώ βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική κατάσταση.

Ποιο από αυτά δεσμεύει πάροχο στο εξωτερικό

Ανάγοντάς το στην πρακτική απάντηση:

• DMCA: κανένας μηχανισμός εναντίον παρόχου εκτός της δικαιοδοσίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Μια ειδοποίηση που στέλνεται σε αυτόν είναι απλή αλληλογραφία. Μπορεί να είναι απόλυτα ευγενική και απόλυτα τεκμηριωμένη αλληλογραφία, αλλά παραμένει αλληλογραφία.
• Οδηγία e-Commerce: η υποχρέωση εξαρτάται από την εγκατάσταση σε κράτος μέλος. Ένας πάροχος χωρίς αυτήν βρίσκεται εκτός καθεστώτος — άρα και εκτός της προστασίας του, κάτι που έχει σημασία μόνο αν την ήθελε.
• DSA: εξαρτάται από το αν ο πάροχος προσφέρει υπηρεσίες στην Ένωση. Αυτό είναι το μόνο που αξίζει πραγματικά να ελεγχθεί, γιατί η απάντηση δεν είναι αυτόματα αρνητική.

Αυτό που πράγματι δεσμεύει έναν πάροχο στο εξωτερικό, σε κάθε περίπτωση, είναι εντολή δικαστηρίου της δικής του δικαιοδοσίας. Μια αλλοδαπή δικαστική απόφαση δεν εκτελείται αυτόματα πουθενά: πρέπει να αναγνωριστεί τοπικά, κάτι που συνήθως προϋποθέτει αμοιβαία δικαστική συνδρομή και τοπικό δικαστήριο. Δημόσια, αντιδικαστική, αργή διαδικασία — και, για τους περισσότερους καταγγέλλοντες, δεν αξίζει τον κόπο. Αυτή η ασυμμετρία είναι όλο το προϊόν.

Αν μόλις λάβατε ειδοποίηση

1. Εξακριβώστε σε ποιον στάλθηκε πραγματικά. Αν έφτασε μέσω του παρόχου σας, η δικαιοδοσία του παρόχου καθορίζει τι ακολουθεί, όχι η δική σας ούτε αυτή του αποστολέα.
2. Ελέγξτε αν πρόκειται για εντολή ή για αίτημα. Σχεδόν όλες είναι αιτήματα. Μια εντολή κατονομάζει δικαστήριο, υπόθεση και δικαστή.
3. Μην απαντήσετε παραδεχόμενοι οτιδήποτε. Κανένα από τα τρία μέσα δεν απαιτεί απάντηση όταν ο αποδέκτης βρίσκεται εκτός του πεδίου εφαρμογής τους, και μια παραδοχή έχει διάρκεια που η ειδοποίηση δεν έχει.
4. Κρατήστε την. Ο όγκος και το μοτίβο έχουν σημασία αργότερα, ιδίως αν ο ίδιος αποστολέας δουλεύει μέσα από μια λίστα αντί να διαβάζει πραγματικά τον ιστότοπό σας.
5. Ζητήστε τοπική νομική συμβουλή αν κατονομάζεται δικαστήριο. Αυτό είναι το σημείο όπου μια ιστοσελίδα σταματά να είναι χρήσιμη και χρειάζεται δικηγόρος στη σχετική χώρα.

Ο δικός μας τρόπος χειρισμού είναι καταγεγραμμένος και όχι περιγραμμένος με επίθετα: κάθε ειδοποίηση καταγράφεται, χρονοσημαίνεται, μετράται και προωθείται στον πελάτη αυτολεξεί εντός 24 ωρών, και τίποτα στην υπηρεσία δεν αλλάζει. Η πολιτική DMCA περιγράφει τη διαδικασία και από τις δύο πλευρές, και η έκθεση διαφάνειας δημοσιεύει πόσες φτάνουν κάθε τρίμηνο, μαζί με πόσες αφαιρέσεις προκάλεσαν.

Γραμμένο από τους μηχανικούς που διαχειρίζονται την πλατφόρμα, και επανεξετάστηκε 1 μήνα πριν. Αν κάτι εδώ είναι λάθος ή έχει ξεπεραστεί, πείτε το μέσω του πίνακα πελάτη — από εκεί προήλθαν περίπου τα μισά από αυτά.